Mohamed Hegazy zag bewust af van een academische carrière in de VS om zijn dochter een thuis te bieden in een land dat hij bewonderde om zijn tolerantie en rechtsstaat. Maar dat Nederland wankelt nu.Mensen uit een Pools vluchtelingenkamp in Perzië (het huidige Iran) begroeten nieuwkomers, 1942..Bron Terry Ashwood / Imperial War Museums via GettyDit artikel is geschreven doorMohamed HegazyGepubliceerd op 13 juni 2026, 18:00Leestijd 4 minIk ben een asielzoeker.

Voor velen roept dat label een zeer bepaald beeld op: passief, wanhopig, naamloos. Maar identiteit is zelden zo eenvoudig. Ik ben ook een activist die een revolutie overleefde en werd geconfronteerd met transnationale repressie. Ik ben een academicus met twee masters, die leiderschapsprogramma’s volgde aan Harvard en vijf aanbiedingen ontving van vooraanstaande Amerikaanse universiteiten voor een volledig gefinancierd PhD-traject.Toch liet ik dat alles achter me.Naarmate het politieke klimaat in de Verenigde Staten verduisterde en de retoriek van het Trump-tijdperk steeds vijandiger werd, stond ik voor een keuze die geen ouder zou moeten hoeven maken.

Ik had een echt thuis nodig voor mijn dochter. Een plek waar ze kon opgroeien in een samenleving die wordt gekenmerkt door tolerantie, mensenrechten en de stille waardigheid van stabiliteit. Ik offerde alles op wat ik had opgebouwd en zocht bescherming in Nederland.Diepe bewonderingOpnieuw beginnen heeft een prijs die zelden opduikt in beleidsdebatten.

Er is de slopende onzekerheid, het ontmenselijkende bureaucratische doolhof en het dagelijkse, stille verdriet om het leven dat je achterliet. Maar ik omarmde het. Ik kwam hier niet als een last, maar als een vervulde professional, gedreven, bekwaam en oprecht dankbaar.

Bereid ook om bij te dragen aan een land dat ik diep bewonderde.Ik geloofde in wat Nederland vertegenwoordigde. Maar dat geloof wordt de laatste tijd op de proef gesteld.Het zien verharden van de anti-immigratieretoriek en het uitdijen van populistische demonstraties in dit land is niet slechts ontmoedigend; het is een beangstigende echo – dezelfde politieke vijandigheid die ik ontvluchtte, in andere kleren, in een andere taal.Favoriete zondebokVrijdag trad het Europees Asiel- en Migratiepact in werking.

De Eerste Kamer stemde op 26 mei in met de Nederlandse implementatiewetgeving: de Wet invoering tweestatusstelsel, die de gezinshereniging van mensen zoals ik ingrijpend zal beperken. Voor de gezinnen in Ter Apel zijn dit geen abstracte beleidsteksten. Het zijn de contouren van hun toekomst.

En toch blijven asielzoekers overal in Europa de favoriete zondebok voor structurele problemen die regeringen niet de moed hebben aan te pakken.Zijn er nijpende woningtekorten, inflatiedruk en legitieme veiligheidszorgen in Nederland? Ja. Maar dit zijn de gevolgen van decennialange beleidsfouten en niet de schuld van de uitgeputte gezinnen die slapen in de opvangcentra in Ter Apel.

Het asieldebat kaderen als een kwestie van ‘identiteit’ en ‘culturele bedreiging’ is een klassieke populistische goocheltruc; die leidt de publieke woede weg van de politici die verantwoordelijk zijn en richt haar op de kwetsbaarste mensen in de ruimte.Eerste slachtoffersLaat ik duidelijk zijn: dit is geen naïeve verdediging van iedereen die een grens oversteekt.

Misbruikt een minderheid van vluchtelingen het sociale stelsel? Ja. Zijn er gevallen van criminaliteit? Ja. Maar geen gemeenschap is gefrustreerder over deze individuen dan vluchtelingen zelf. Wij zijn vaak de eerste slachtoffers van hun gedrag, en wij kijken in stille wanhoop toe hoe de kwade trouw van enkelen wordt gebruikt om de velen te straffen.

Een volwassen democratie maakt geen beleid op basis van haar laagste noemer. Ze legt zichzelf een hogere standaard op, precies omdat die standaard haar onderscheidt van de plaatsen waaruit mensen vluchten.Wanneer het debat volledig terugvalt op identiteitspolitiek, begaat het ook een dieper falen: het vergeet dat de geschiedenis in cycli beweegt.

We vergeten gemakkelijk dat de boten niet zo lang geleden de andere kant op voeren. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, onder de Middle East Relief and Refugee Administration, vluchtten tienduizenden Europeanen – van de Balkan tot Polen – voor het geweld en vonden onderdak in Egypte, Syrië en Palestina.

De kampen waren zwaar, de omstandigheden vaak hard. Maar wat die Europese vluchtelingen mee naar huis droegen – de herinnering die bleef – was de diepe gastvrijheid van de gemeenschappen die hen opnamen.De geschiedenis is een wiel van wederzijdse menselijkheid.

Vandaag vragen wij om niets meer dan de gastvrijheid die aan Europeanen werd geboden toen hun eigen continent in brand stond. Dat is geen radicale eis. Het is een morele schuld.Geen symbolen of statistiekenNederland heeft een trotse traditie van participatieve democratie en pragmatische, op feiten gebaseerde probleemoplossing.

Het is tijd om die waarden serieus en structureel toe te passen op het asielstelsel. Beleidsmakers praten eindeloos óver vluchtelingen. Ze praten zelden mét ons. Als integratie het oprechte doel is, moeten vluchtelingen worden betrokken bij het besluitvormingsproces.

Niet als symbolen of statistieken, maar als deelnemers. Wij zijn academici, ingenieurs, artsen en gemeenschapsorganisatoren. Wij begrijpen de tekortkomingen van het systeem beter dan de meesten, omdat wij er elke dag middenin leven.Oud-premier en VN Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen Ruud Lubbers begreep dit.

Hij erkende dat vluchtelingen vaak de eerste slachtoffers zijn van de krachten die het Westen vreest, en dat mensenrechten geen voorwaardelijke privileges zijn die in goede tijden worden verleend en in angstige tijden worden ingetrokken. Het zijn universele waarden, en hun waarde bewijst zich juist wanneer het naleven ervan ongemakkelijk is.De Nederlandse samenleving staat op een kruispunt.

Ze kan gevangen blijven in een angstgedreven debat dat publieke onrust wapent tegen de meest kwetsbaren, en zo de waarden uitholt die dit land ooit uitzonderlijk maakten. Of ze kan een andere keuze maken: van angst naar participatieve empowerment, van zondebok zoeken naar de pragmatische, inclusieve aanpak die Nederland op zijn best altijd heeft gekenmerkt.Ik kwam hier omdat ik geloofde in dat vermogen.

Ik heb er veel voor opgegeven om die gok te wagen. Om mijn dochters toekomst en om de toekomst van de samenleving die wij nu thuis noemen, houd ik daaraan vast.Lees ookGeselecteerd door de redactie