De Fransman Henri B. Kagan (95) en de Japanner Kenso Soai (76) krijgen dit jaar de Nobelprijs voor Scheikunde voor de ontdekking van niet-lineaire effecten en autokatalyse in asymmetrische organische synthese. Dat maakte de Koninklijke Zweedse Academie voor Wetenschappen op 7 oktober 2026 bekend in Stockholm.
De onderscheiding eert onderzoek naar moleculen die in twee vormen bestaan die elkaars spiegelbeeld zijn. Zulke paren kunnen zich verschillend gedragen, en chemici zoeken al lang naar manieren om gericht één vorm te maken in plaats van een onvoorspelbaar mengsel van beide. Kagan en Soai ontdekten niet-lineaire effecten en autokatalyse in asymmetrische organische synthese, inzichten die zulke gerichte reacties mogelijk maakten.
Hun ontdekkingen zijn bepalend geweest voor de manier waarop geneesmiddelen worden gemaakt. Het produceren van één spiegelvorm in plaats van een mengsel is belangrijk voor de veiligheid en de werkzaamheid, omdat de verkeerde versie van een molecuul inactief of schadelijk kan zijn. De methoden van de twee laureaten spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van veiligere geneesmiddelen.
Kagan en Soai delen een prijsbedrag van iets meer dan 1 miljoen euro. De scheikundeprijs is een van de Nobelprijzen die deze week door de Koninklijke Zweedse Academie voor Wetenschappen worden bekendgemaakt.
