De donorwet die sinds 2020 geldt, heeft veel minder extra orgaandonaties opgeleverd dan gehoopt: in meer dan de helft van de gevallen houden nabestaanden donatie alsnog tegen. Dat blijkt ruim vijf jaar na de invoering van de wet.
De wet veranderde het donorregister zo dat volwassenen die niet expliciet bezwaar maken, geacht worden in te stemmen met orgaandonatie. In 2020 werd de keuze 'geen bezwaar' aan het register toegevoegd. De verwachting was dat dit zogeheten opt-outsysteem zou leiden tot een duidelijke stijging van het aantal beschikbare organen.
In de praktijk blijft de toename beperkt. Donatie wordt volgens de berichten tegengehouden door naasten in meer dan de helft van de gevallen waarin een overledene geen bezwaar had geregistreerd. Nabestaanden zeggen vaak te veel verdriet te hebben om op dat moment de beslissing erbij te nemen, en sommigen zien de ontbrekende keuze van hun dierbare juist als reden om het niet te doen.
Familie geeft aan dit niet erbij te kunnen hebben.
De wet heeft dus meer donaties opgeleverd dan vóór de invoering, maar veel minder dan beleidsmakers hadden verwacht. De terughoudendheid van nabestaanden wordt genoemd als de belangrijkste verklaring waarom het opt-outregister niet het verwachte aantal extra orgaandonaties oplevert.
